Οι πρώτες βοήθειες στην επιχείρηση δεν είναι απλώς καλή πρακτική – είναι ρητή νομική υποχρέωση του εργοδότη, με συγκεκριμένες προδιαγραφές που έχουν γίνει αυστηρότερες τον τελευταίο χρόνο.
Αν είστε εργοδότης, δείτε τι ακριβώς οφείλετε να έχετε οργανώσει και ποιες αλλαγές ισχύουν ήδη από το 2026.
Η βασική υποχρέωση: υποδομή και μέσα πρώτων βοηθειών
Η θεμελιώδης υποχρέωση προβλέπεται από το άρθρο 45 του Ν. 3850/2010 (πλέον κωδικοποιημένο ως άρθρο 535 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου).
Σύμφωνα με αυτό, ο εργοδότης οφείλει να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για την αντιμετώπιση θεμάτων πρώτων βοηθειών, πυρασφάλειας και εκκένωσης των χώρων εργασίας σε περίπτωση σοβαρού και άμεσου κινδύνου.
Πιο συγκεκριμένα, ο νόμος επιβάλλει στον εργοδότη να:
- οργανώνει την κατάλληλη υποδομή και να εξασφαλίζει τις απαραίτητες διασυνδέσεις με εξωτερικές υπηρεσίες (π.χ. ΕΚΑΒ, νοσοκομεία) ώστε να καλύπτονται άμεσα ζητήματα πρώτων βοηθειών, επείγουσας ιατρικής περίθαλψης, διάσωσης και πυρασφάλειας·
- ελέγχει τακτικά τις εγκαταστάσεις και τα μέσα παροχής πρώτων βοηθειών, ως προς την πληρότητα και τη δυνατότητα χρήσης τους.
Η υποχρέωση αυτή δεν περιορίζεται σε μία εφάπαξ ενέργεια, αλλά απαιτεί συνεχή οργάνωση, υποδομή και σύνδεση με αρμόδιες εξωτερικές υπηρεσίες.
Η νέα υποχρέωση: υποχρεωτική εκπαίδευση ΚΑΡΠΑ & Χάιμλιχ
Με τον Ν. 5239/2025 (ΦΕΚ Α΄ 178/17.10.2025), εισάγεται ρητή υποχρέωση του εργοδότη να παρέχει στους εργαζομένους εκπαίδευση καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ) και λαβής Χάιμλιχ. Η υποχρέωση διαφοροποιείται ανάλογα με το μέγεθος της εγκατάστασης:
- Έως 50 εργαζόμενοι σε μία εγκατάσταση: η εκπαίδευση παρέχεται μέσω εκπαιδευτικών βίντεο και υλικού που διατίθενται δωρεάν από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
- Πάνω από 50 εργαζόμενοι σε μία εγκατάσταση: απαιτούνται μαθήματα από πιστοποιημένους εκπαιδευτικούς φορείς πρώτων βοηθειών, τα οποία πρέπει να καλύπτουν τουλάχιστον το μισό του προσωπικού της εγκατάστασης, ανά τριετία.
Η διάταξη αυτή βρίσκεται σε ισχύ από 1/1/2026 και αφορά κάθε επιχείρηση που απασχολεί προσωπικό, χωρίς εξαίρεση κλάδου.
Σημειώστε ότι το όριο των 50 εργαζομένων υπολογίζεται ανά εγκατάσταση – μια επιχείρηση με πολλά υποκαταστήματα μπορεί να έχει διαφορετικές υποχρεώσεις ανά σημείο, ανάλογα με το προσωπικό του καθενός.
Ποιες κυρώσεις προβλέπονται για μη συμμόρφωση
Η μη τήρηση των παραπάνω υποχρεώσεων εντάσσεται στις γενικότερες παραβάσεις της νομοθεσίας για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία, οι οποίες ελέγχονται από την Επιθεώρηση Εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπονται:
- Πρόστιμα που κλιμακώνονται ανάλογα με τη σοβαρότητα και την υποτροπή της παράβασης, τον αριθμό εργαζομένων και το μέγεθος της επιχείρησης.
- Δυνατότητα προσωρινής διακοπής λειτουργίας τμήματος ή του συνόλου της επιχείρησης σε περιπτώσεις σοβαρής μη συμμόρφωσης.
Πέρα από το καθαρά κανονιστικό ρίσκο, η απουσία οργανωμένης υποδομής πρώτων βοηθειών εκθέτει την επιχείρηση σε πραγματικό κίνδυνο σε περίπτωση ατυχήματος — κάτι που τις περισσότερες φορές κοστίζει πολύ περισσότερο από ένα πρόστιμο.
Πώς προετοιμάζεται σωστά η επιχείρησή σας
Η συμμόρφωση με τη νέα νομοθεσία προϋποθέτει: (α) καταγραφή του αριθμού εργαζομένων ανά εγκατάσταση, (β) οργάνωση εκπαίδευσης ΚΑΡΠΑ/Χάιμλιχ ανάλογα με το μέγεθος κάθε εγκατάστασης, και (γ) τακτικό έλεγχο του εξοπλισμού πρώτων βοηθειών.
Η συνεργασία με πιστοποιημένο φορέα εξασφαλίζει ότι η εκπαίδευση καλύπτει πλήρως τις απαιτήσεις του νόμου και τεκμηριώνεται σωστά σε ενδεχόμενο έλεγχο.